Một ngư dân bỏ biển: Việt Nam mất dần lãnh thổ

Con người không hề ngán vùng vẫy trên vùng biển Hoàng Sa giờ đang ngày ngày ra đồng giúp vợ trồng tỏi ở Lý Sơn. Ảnh: VT

Thực sự, những ngày gần đây, tin tức từ Việt Nam không phải là thật tốt đẹp cho người Việt và bạn bè của họ trên thế giới. Tôi vừa đọc được từ tờ báo SGTT ngày 06 Tháng 01 năm 2011 rằng ông Mai Phụng Lưu, chủ sở hữu của một con tàu đánh cá ở Lý Sơn, đã phải ngừng hoạt động do thiếu tiền trả nợ, hậu quả trực tiếp của việc bọn cướp biển Trung Hoa hoành hành trên vùng biển thuộc khu vực Hoàng Sa. Đây không phải là, như người ta có thể nghĩ, một việc vặt vãnh trong số biết bao việc khác, mà là một tín hiệu báo động đèn đỏ mới và khủng khiếp, nó bật sáng lên khi sự vẹn toàn lãnh hải và lãnh thổ của Việt Nam ở vào tình thế hiểm nguy.

Người đàn ông dũng cảm và giàu kinh nghiệm này, giữa tuổi đang đầy sức vóc, đã bốn lần bị lực lượng Hải quân của “những láng giềng tốt” bắt giữ, đánh đập, giam cầm, đòi tiền chuộc, thế rồi cuối cùng đành phải khuất phục. Chữ “bất khuất” từng là biểu tượng cho đất nước này qua nhiều thế kỷ trong con mắt của thế giới, phải chăng đã từ từ biến mất trong ngôn ngữ Việt Nam?

Nhưng không phải thế, bốn mươi bốn ngày bị giam giữ mới đây cùng với đoạn kết 4 ngày đêm lang thang trong bão giông mà không có trong tay những dụng cụ đi biển, không có sự hỗ trợ thực sự nào của Hải quân Việt Nam: tất cả những điều đó vẫn không hề làm nhụt quyết tâm của ông Lưu. Khi thoát cảnh cầm tù trở về, sau nhiều lần mặt giáp mặt với cái chết, vậy mà ông vẫn tuyên bố sẽ quay trở lại biển Hoàng Sa, vì đây là khu vực đánh cá của tổ tiên mình. Bởi vì người đàn ông đáng mặt đàn ông ấy không phải là loại người chịu buông xuôi. Không như một số bạn chài ở Lý Sơn, từ bỏ đánh bắt trong các vùng biển tổ tiên để lại này mà nay Bắc Kinh muốn cướp đoạt. Không như họ, ông đã không quay về vùng biển Trường Sa, xa hơn nhưng tạm thời ít nguy hiểm hơn. Người đàn ông này là một thủy thủ của nhân dân. Với ông, lời nói có ý nghĩa và có giá trị dấn thân: làm mới nói và nói là làm. Vậy thì tại sao ông lại phải bỏ biển nếu không phải là vì sợ hiểm nguy? Có phải chỉ vì các khoản nợ vô cớ chất lên lưng ông và những khó khăn vật chất mà những khoản nợ ấy kéo tới cho gia đình ông? Tôi không nghĩ rằng sự thể lại như vậy.

Quan điểm của Hồ Cương Quyết (André Menras) về sự bành trướng của Trung Quốc

Đại hội XI ĐCSVN: “Cẫn như vũ”?

Vài ba ngày nữa, các nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam sẽ chia nhau những vị trí cầm đầu mới của Đảng. Người ta thường nói rằng cái mới bao giờ cũng đến từ cái cũ. Nhưng Lịch sử lại cho thấy rằng cái cũ bao giờ cũng có xu hướng bóp nghẹt cái mới. Giời đất ạ, xét theo góc độ này, sự thay đổi sắp tới không hề là một ngoại lệ của quy tắc chung. “Ván đã đóng thuyền rồi”. [Nguyên văn:  les carottes sont cuites, thành ngữ Pháp nghĩa đen là “Cà rốt ninh nhừ rồi” (còn đổi món sao được ?) – Người dịch].  Về những “người mới” thì chẳng có gì làm ta tròn mắt ngạc nhiên hết: ngay cả vài ba cơ quan thông tấn nước ngoài như đài BBC cũng đã công bố các dự đoán và kết quả cuộc đua rồi. Còn về nội dung các đổi thay, văn kiện trù bị Đại hội chẳng đưa ra điều gì mới mẻ ngon miệng hết. Vậy là sẽ có sự kế tục, chuyện này vẫn xảy ra mặc cho có những chuyện ầm ào ở Quốc hội hồi mấy tháng qua khiến cho rất nhiều công dân lại phần nào thấy bất bình, phẫn nộ và lo âu. Kế tục dĩ nhiên sẽ làm yên lòng những người giàu nhất, những người làm ăn ở nước ngoài và trong nước, những người đã được chính quyền cũ nuôi dưỡng, bao che và đặt vào các vị trí để trụ giữ cho chế độ, những người coi ghế ngồi quan trọng hơn sứ mệnh (gửi vào cái ghế đó).

Có vẻ như chuyện kế tục này đã được xác định và trở lại nhận trách nhiệm về những định hướng đã khẳng định từ trước rồi nhưng đã bị đình hoãn liên quan đến sự phát triển của đất nước: những siêu dự án được quyết định từ cấp cao nhất theo lối bí mật và triển khai theo cung cách quân sự hoặc cảnh sát bên ngoài mọi sự giám sát chân chính của người dân; vô vàn dự án hạng nhỏ và hạng vừa hoàn toàn chẳng có kết hợp phối hợp thực sự nào đôi khi dẫn tới những thảm họa cục bộ và trách nhiệm thì được hòa loãng chia cho nhiều người hoặc dẫn tới những phung phí của công mà cái lợi duy nhất dành cho một vài ba người đề xướng.

Dân Chủ: Vài chuyện nhỏ chung quanh một vấn đề lớn

Tình hình hiện nay thật khẩn cấp: sự vận hành của chính thể Việt Nam cần phải mở cửa cho dân chủ chính trị, xã hội và kinh tế.

Hồ Cương Quyết, André Menras, Công dân Việt Nam

Tôi rất tâm đắc với bài viết của ông Lê Hiếu Đằng đăng trên mạng BVN ngày 15 tháng 11. Phải nói là, ngoại trừ một vài điều tiểu dị, từ lâu tôi đã chia sẻ quan điểm của bài viết.

Vụ Cù Huy Hà Vũ, đáng buồn thay, chứng tỏ các cơ quan an ninh theo dõi rất kỹ các trang mạng Bauxite Việt Nam và sử dụng những trang mạng để quy chụp nhân danh điều thứ 88 Bộ luật hình sự. Vì thế, trước khi vào đề, tôi xin nói rõ vài điều. Tôi không có ý khiêu khích các thế lực đáng ngại của “lề phải” chính trị – xã hội, song tôi cũng không muốn các vị ấy không biết tôi nhận định ra sao về tình hình Việt Nam như tôi đang trải nghiệm. Nói lên những lo âu của mình, tôi nghĩ đó là một bổn phận. Tôi xin làm điều đó, một cách an nhiên, trong tư thế độc lập về chính trị, tinh thần và tài chính. Tôi không nằm trong một mạng lưới quan hệ nào, cũng không nuôi dưỡng tham vọng gì trong một việc làm chỉ có thể gây ra phiền nhiễu, làm sứt mẻ tình cảm của những nhà lãnh đạo mà riêng tôi rất quý mến, thậm chí có thể nguy hại cho tôi và bạn bè của tôi. Giữ im lặng, tôi có thể giữ được sự đánh giá tốt của giới quan phương, có lẽ cả những tiện nghi vật chất nữa. Nhưng nhìn lại quá khứ, tôi không thể không lên tiếng. 

Một điều bức thiết

Tôi xin nói thẳng: ở thời điểm hiện nay, đất nước Việt Nam không thể phát triển mà vẫn đóng cửa đối với dân chủ, khóa chặt các quyền tự do tập thể và cá nhân. Làm sao có thể đổi mới một xã hội nếu ta bóp nghẹt mọi động thái, mọi sáng kiến chủ động không xuất phát từ nhóm lãnh đạo, nếu ta trấn áp mọi phê bình, làm như đó là âm mưu của kẻ địch (một kẻ địch hơi khó xác định)? Đi theo định hướng đó là tự dành cho riêng mình quyền quyết định mà không có sự kiểm soát của người khác trên những sự chọn lựa quan yếu nhất, ảnh hưởng tới nhân dân trong hiện tại và các thế hệ tương lai. Nói không ngoa, điều đó khác nào chiếm đoạt di sản của toàn dân, biến nhân dân thành một thứ con tin. Thậm chí có thể dẫn tới bán rẻ nền độc lập, hơn thế nữa hủy hoại cả bản sắc dân tộc. Chắc chắn như vậy sẽ đưa đất nước vào một tình thế khốn đốn, một thảm họa văn hóa và tinh thần ghê gớm hơn cả sự cùng khổ vật chất. Vâng, tình hình hiện nay thật khẩn cấp: sự vận hành của chính thể Việt Nam cần phải mở cửa cho dân chủ chính trị, xã hội và kinh tế.

Hoàng Sa : “Sếp đi vắng” hay niềm hoang tưởng đã mất

Chuyện kể của một công dân có lòng hướng về Hoàng Sa – Trường Sa

Tượng đài Đội Hoàng Sa Kiêm Quản Bắc Hải tại trung tâm huyện Lý Sơn. Ảnh: Hồ Cương Quyết

Ước mơ là điều cần thiết. Có thế, chúng ta mới sống được. Những chuyện tốt đẹp nhất, kể cả những cuộc cách mạng trong lịch sử nhân loại cũng thường sinh ra từ những ước mơ.

Dẫu rằng đôi khi mộng tỉnh canh tàn, trong ta chỉ còn lại những nỗi niềm đau nhức.

Từ mấy năm nay, tôi cũng như nhiều quan sát viên người nước ngoài và hàng triệu đồng bào Việt Nam đều rất quan tâm đến tình hình đất nước trước chính sách bành trướng ngày càng trắng trợn của nhà cầm quyền Bắc Kinh. Tôi đã viết nhiều bài báo, nội dung tập trung vào vấn đề chủ quyền ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Tất nhiên việc viết lách, thu thập tài liệu, tham dự các cuộc khẩu chiến… là những động thái cần thiết để góp phần quốc tế hóa tấn bi kịch nhằm đấu tranh đến cùng cho công lý và công quyền. Tuy nhiên theo tôi, chúng ta không thể nhắm mắt làm ngơ trước hoàn cảnh của ngư dân các tỉnh miền Trung và gia đình của họ – vốn là diễn viên chính trong bối cảnh của tấn bi kịch này. Cần có một sợi dây kết nối hai vấn đề: pháp lý quốc tế và bi kịch của ngư dân. Và chúng ta phải kiên trì ở cả hai đầu mối dây, không thể lơi lỏng. Cụ thể là cần phải tìm ra những biện pháp hiệu quả để giúp đỡ các nạn nhân; giảm thiểu những nguy cơ thường trực đè nặng lên cuộc sống của họ; thấu hiểu tác hại của những trò bạo lực nhục nhằn mà họ phải cam chịu cùng nỗi cô đơn đến nhụt chí khi phải ra khơi để kiếm sống mà không có được sự bảo vệ thực sự. Quả thực tôi rất chán nản với thái độ của nhà chức trách Việt Nam: lời lẽ tuyên bố thì có vẻ cứng rắn nhưng hành động thực tế thì lại rất nhu nhược – đó là điều tôi vẫn thường nói đi nói lại trong các bài viết của tôi. Vậy nhưng khi ở Pháp, tình cờ tôi đọc được một thông tin (1) làm lóe ra một tia hy vọng. Theo nguồn tin này, tôi được biết Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi dề xuất: “Cần có quĩ ủng hộ ngư dân đánh bắt cá ở Hoàng Sa”. Và tôi vui mừng khi đọc đoạn ông Nguyễn Chu Hồi, phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Biển và Hải đảo tuyên bố rằng: “Trong bốn ngành kinh tế biển chỉ có ngư dân là lực lượng mà đặc thù phải bám biển, hoạt động trên diện rộng trong toàn bộ các vùng biển có chủ quyền lãnh thổ. Vì bản chất của ngư dân là phải bám biển nên đây là lực lượng không thay thế được, ngay cả trong tổ chức chiến tranh nhân dân trên biển. Ngoài chuyện mưu sinh của ngư dân, sự có mặt của ngư dân trên biển còn góp phần khẳng định chủ quyền và họ chính là lực lượng đang tham gia việc bảo vệ chủ quyền”. “Quỹ này sẽ hỗ trợ ngư dân gặp rủi ro khi đánh bắt xa bờ như: gặp bão tố, bị “ tàu lạ” đâm chìm, bị người nước ngoài bắt và tịch thu tàu bè, ngư cụ…”

Thêm một chứng cứ khẳng định Hoàng Sa là của Việt Nam: Không thể «giữ nguyên hiện trạng»

Một người bạn là  sử gia người Pháp vừa gửi cho tôi tài liệu về  Hoàng Sa được đăng trên tờ Le Figaro của Pháp (ngày 5 tháng 7 năm 1938). Tài liệu này một lần nữa khẳng định quần đảo Hoàng Sa (Paracel) thuộc quyền của Việt Nam. Xin lược dịch lại:

Tại Viễn Đông: Chính quyền Đông Dương củng cố việc bảo vệ các hòn đảo Paracel (Hoàng Sa)

Tokio, tháng 7 năm 1938:

Hãng Doméi cho phát một bản tin khẩn theo đó Chính Phủ Pháp đã thông báo cho Chính phủ Anh Quốc rằng họ đã chiếm các hòn đảo Paracel (Hoàng Sa), một nhóm đảo và hòn đảo nhỏ ở phía Đông Nam của đảo Hải Nam, trên Biển Đông (mer de Chine).

Hãng Doméi nghĩ  rằng Chính phủ Nhật Bản chưa nhận được một báo cáo chính thức nào liên quan đến thông tin trên. Và theo thông tin duy nhất có thể nhận được từ Tokio, một sở cảnh sát An Nam mới gần đây đã đổ bộ lên một trong những đảo đó, nơi có hơn 20 người Nhật đang làm việc.  Hãy nhớ rằng một tuần trước, tại Hạ Nghị viện của Anh, người ta đã báo rằng nước Pháp và nước Anh, qua trung gian của các Đại sứ của họ ở Tokio, đã có những thông báo với Nhật về nguy cơ có thể có nếu có một sự chiếm đóng đảo Hải Nam đối diện với Đông Dương thuộc địa của Pháp. Những cơ quan thẩm quyền Pháp khi được hỏi đã lưu ý rằng các hòn đảo Hoàng Sa đã được vương triều An Nam chiếm giữ từ đầu thế kỷ trước, được xem như một phần phụ thuộc của vương triều này. Để bảo đảm an toàn cho việc lưu thông trong những vùng này, chính quyền Đông Đương đã đặt những ngọn đèn pha thường trực. Những nhóm nhỏ cảnh sát An Nam cũng đã được đưa đến đảo để bảo vệ các công trình nghệ thuật đó. Đồng thời một đài khí tượng cũng đã được dựng lên để phát hiện những cơn giông, bão.  (Xin xem bản gốc tiếng Pháp ở dưới).

Sự Hán hóa Biển Đông Nam Á: tình hình dầu sôi lửa bỏng

Vùng biển có tên là Biển Trung Hoa mà người TQ gọi là Biển Nam, còn người VN thì gọi là Biển Đông đang trở thành điểm nóng trên hành tinh của chúng ta.Vùng «Địa Trung Hải» Đông Nam Á này bao gồm 10 quốc gia với hàng nghìn hòn đảo, trong đó có 200 đảo được tập trung thành 2 quần đảo là Hoàng Sa và Trường Sa.Vùng biển và đảo này có tầm quan trọng cực kỳ về mặt chiến lược và kinh tế: đây là lộ trình bắt buộc của tất cả các tàu chở dầu và các tàu vận chuyển nguyên vật liệu và các hàng hóa khác đi từ châu Âu, châu Phi, Trung Đông thông qua eo biển Malacca, hướng về TQ, Triều Tiên, Nhật Bản.Vùng biển này vừa là nguồn tài nguyên dồi dào về thủy sản, vừa là kho báu đầy hứa hẹn về trữ lượng dầu và khí đốt thiên nhiên. Hoàng Sa nằm ở phía Đông bờ biển miền Trung VN, đang là đối tượng tranh chấp về chủ quyền giữa VN và TQ. Trường Sa, nằm ở vị trí trung tâm, đang bị tranh chấp bởi 7 nước : Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Phi-lip-pin, Mã Lai, Bru-nây và In-đô-nê-xi-a.

Lịch sử, quyền lợi và sức mạnh

Nói về Hoàng Sa, trên phương diện lịch sử cũng như luật pháp quốc tế, chủ quyền chắc chắn thuộc về VN. Yêu sách mà TQ đưa ra không thể đứng vững trước xét xử của trọng tài quốc tế. Thế nhưng quần đảo này đã bị TQ nuốt chửng bằng sức mạnh quân sự. Đó là vào 2 thời kì: năm 1956, sau sự thất bại của thực dân Pháp và năm1974, khi Mỹ bắt đầu nhảy vào VN. Đối với quần đảo Trường Sa, tình hình có phức tạp hơn nhưng chủ quyền của VN trên một số lớn các hòn đảo cũng như trên các lãnh hải lân cận được xác lập một cách công bằng về mặt lịch sử cũng như về pháp lý. Những mâu thuẫn với các nước thành viên ASEAN có thể được giải quyết bằng cách thỏa thuận vì lợi ích lẫn nhau. Nhưng người «Anh Cả TQ» lại không muốn như vậy. Sau khi đột nhập vùng biển năm 1988, giết hại 74 thủy thủ VN, hải quân TQ đã không ngừng gặm nhấm các hòn đảo nhỏ.

Từ biển khơi, những nghi ngại cùng những điều xác tín

Xin kính tặng Đại tướng Võ Nguyên Giáp bài viết này với tất cả tình cảm quý trọng và lời chúc trường thọ, nhân kỷ niệm 56 năm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ. 

André Menras Hồ Cương Quyết

Buồn và giận lẫn lộn, đan xen nhau, tôi thường tự nói với mình: nếu như sự tàn bạo ấy [sự tàn bạo của Hải quân Trung Quốc đối với ngư dân Việt Nam] được dùng để đối xử với chỉ một người thuyền chài của Pháp, của Châu Âu hay của Bắc Mỹ bởi một bọn Hải quân lạ nào thì cả dân tộc của người bị ngược đãi ấy sẽ nổi dậy vì căm giận, tất cả báo chí quốc gia và quốc tế sẽ sục sôi. Người ta sẽ nói đến Khủng bố, đến sự Tàn bạo, đến Nhân quyền…

Và một loạt câu hỏi dồn dập trong óc tôi:

Lẽ nào nhân dân Pháp yêu nước hơn, đoàn kết hơn, nhạy cảm hơn nhân dân Việt Nam? Tôi không tin và lịch sử cũng đã chứng minh rằng không phải như vậy. Vậy thì, người Việt Nam lẽ nào để cho người ta dẫm đạp lên mình như vậy? Sao người ta có thể chịu đựng điều đó được khi mà từ trong da thịt của mình đã ngấm đậm những tàn ác của nhà tù chính trị của Chủ nghĩa tư bản, hoặc khi mình chính là con, là cháu của những người tù ấy? Sao có thể để cho mỗi ngày trong tai của ta cứ phải nghe những lời phản đối trong khi việc làm thực tế thì lại là hợp tác? Sao có thể chờ đợi một giải pháp đến từ một trọng tài quốc tế? Lẽ nào nỗi lo sợ và sự xấu hổ trong lòng của một đất nước vốn giàu truyền thống lại mạnh đến nỗi làm tê liệt tất cả những phản ứng cứng rắn và chân chính của những công dân đường phố? Lẽ nào nước Việt Nam là một nước mà nhân dân bị cấm phát biểu công khai quyền công dân của mình?

Hay là 35 năm của chế độ “định hướng xã hội chủ nghĩa” đã đánh mê lương tâm của nhân dân, đã ém nhẹm tất cả các thông tin, ngược đãi và cô lập những ai còn biết ngẩng cao đầu, xuyên tạc lịch sử, nịnh bợ “những giá trị” làm giàu cá nhân bằng mọi thủ đoạn, sự ích kỷ cá nhân và gia đình đến mức mà một bộ phận lớn của giới trẻ hiện nay không còn biết họ là ai, họ từ đâu đến và họ đi về tương lai mà không hề biết họ sẽ đến chân trời hạnh phúc nào? Lẽ nào sự phát triển của Việt Nam phải trả giá đắt như vậy, và trong điều kiện này, có thể nào nói đến phát triển hay không?

André Menras Hồ Cương Quyết

Lời chúc cho người dân chài

Những lễ hội để mừng năm mới đã kết thúc. Những ai yêu nhân dân Việt Nam chỉ có thể chúc họ bình an, hạnh phúc và dũng cảm.

Riêng tôi, tôi muốn gửi lời chúc này đến những người dân chài đất Việt, những ngư dân đang đánh bắt cá xa bờ của các tỉnh ven biển miền Trung từ Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi…

Bởi lẽ năm vừa qua, chính họ đã không ít lần bị lâm nạn trên biển mà kẻ đã bức hiếp họ chính là những tàu của Trung Quốc, “người anh cả” đang sử dụng chính sách gặm nhấm với tham vọng trở thành kẻ bá chủ Biển Đông.

Từ gặm nhấm đến nuốt trọn

Trong lịch sử phát triển của Việt Nam, luôn có sự góp mặt của Trung Quốc. Quần đảo Hoàng Sa vốn thuộc chủ quyền của Việt Nam từ thời phong kiến, qua các triều đại và cả trong hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc. Thế nhưng, ngày nay, quần đảo này lại do Trung Quốc chiếm đóng và một số đảo trên quần đảo Trường Sa nữa.

Trung Quốc đã thực hiện mưu đồ chiếm đóng đó trong hai thời kỳ:

Nhiệm vụ ghi nhớ và lòng yêu nước

Tại sao các vị chưa bao giờ công khai, long trọng tưởng niệm trên toàn quốc hàng nghìn liệt sĩ và đồng bào đã bỏ mình trong cuộc chiến tranh chống Trung Quốc xâm lược năm 1979? Có điều gì tự nhiên và phải lẽ hơn? Và chắc chắn sẽ được toàn dân, từ nam chí bắc, đồng tâm nhất trí ?   Andre Menras  (Hồ Cương Quyết) 

 

Quân Trung Quốc tấn công Lạng Sơn năm 1979

Đã nói đến ký ức lịch sử thì không thể lập lờ, mà phải minh bạch, công khai, xứng đáng với sự hy sinh của những con người mà ta muốn vinh danh.

Do sự bất cập về thông tin ở Việt Nam bởi chính sách kiểm soát, một lần nữa tôi phải vào mạng internet, và tìm thấy những chuyện kỳ quặc. Sau vụ dấm dúi cho “doanh nhân Trung Quốc” thuê đất (thời hạn hàng chục năm), bây giờ đến phiên những lời đồn đại về lễ tưởng niệm “liệt sĩ” Trung Quốc chết trận ở Việt Nam. Tin đồn này bắt nguồn từ trang mạng internet của Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lạng Sơn: công văn số 218 được đưa lên mạng rồi bị lặng lẽ gỡ đi (nhưng xin nhà cầm quyền an tâm: bộ nhớ của Google còn ghi lại đầy đủ !). Theo đó thì lễ “dâng hương” của Đại sứ quán Việt Nam với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương sẽ được tổ chức tại huyện Hữu Lũng, ở phía nam tỉnh Lạng Sơn trong tháng 4 này.